@article {516, title = {What are the mental representations of speech segments during speech preparation, as revealed by self-monitoring for speech errors?}, year = {2022}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {Segmental speech errors can be detected by self-monitoring both before and after speech is initiated. This allows us to answer four questions about speech preparation: (1) What is the delay between self-monitoring internal and external speech? (2) What are the representations of speech sounds on which self-monitoring focuses during {\textquotedblleft}early{\textquotedblright} and {\textquotedblleft}late{\textquotedblright} error detection? (3) Why are some speech errors detected by self-monitoring before and others after speech initiation, and others again not at all?(4) What is the role of cognitive control in self-monitoring for speech errors? For answering those questions we use responses from 6 of our earlier SLIP experiments. We find that (1) the delay between {\textquotedblleft}early{\textquotedblright} and {\textquotedblleft}late{\textquotedblright} error detection is roughly 4 segments or nearly 500 ms. (2) Speech sounds are represented very differently before and after speech initiation. This is not predicted from articulatory phonology but supports the proposal that in internal speech sounds are represented as targets in auditory perceptual space. (3) Phonetic contrast between segments is a major factor determining whether speech errors are detected internally, externally or not at all. (4) Degree of conflict between competing items during speech preparation controls frequency of speech errors, but not necessarily of error detection. }, author = {Sieb Nooteboom and Hugo Quen{\'e}} } @article {492, title = {Effects of obstruent voicing on vowel fundamental frequency in Dutch}, year = {2021}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {online}, abstract = {It has been known for a long time and for a wide variety of languages that vowel fundamental frequency (F0) can be affected by the intrinsic properties of the preceding consonants. In particular, F0 following voiceless obstruents tends to be significantly higher than F0 following voiced obstruents (e.g., House and Fairbanks, 1953; Hombert et al., 1979). There has been a long-standing debate about the cause of this phenomenon. Some evidence in previous work is more compatible with a physiological/aerodynamic account of this effect (e.g., Halle and Stevens, 1967; Kirby \& Ladd, 2016), while other supports an auditory enhancement account (e.g., Kingston and Diehl 1994). This paper investigates these consonant-related F0 perturbations in Dutch after initial fricatives (/v f/) and stops (/b p/), as compared to after sonorant /m/, in recordings by Pinget (2015). Dutch is particularly interesting for the investigation of F0 perturbations for two reasons: 1) Dutch {\textendash} unlike English {\textendash} is a true voicing language and 2) Dutch initial fricatives are currently undergoing a process of devoicing (e.g., Kissine et al., 2003; Pinget, 2015). The F0 contours in isolated words were analyzed using GAMM (e.g., Wieling 2018) with /m/ as baseline condition. Results show that after unvoiced /p, f/, the F0 at vowel onset is significantly higher than this baseline. Moreover, voicing measures (degree of voicing, duration, and VOT) interact with the main effects of onset consonant on F0. Especially after /v/, F0 at vowel onset increased as the voicing measures of preceding /v/ decreased. Thus, we found no trace of an active gesture to explicitly lower F0 after highly devoiced fricatives, as would be predicted by an auditory enhancement account. In conclusion, these results regarding F0 contours, the time course of the effects and the covariation patterns are taken as evidence to support a physiological/aerodynamic cause of F0 perturbations. References Halle, M., \& Stevens, K. (1967). Mechanism of glottal vibration for vowels and consonants. The Journal of the Acoustical Society of America, 41(6), 1613-1613. Hombert, J.-M., Ohala, J. J., \& Ewan, W. G. (1979). Phonetic explanations for the development of tones. Language 55, 37{\textendash}58. House, A. S., \& Fairbanks, G. (1953). The influence of consonant environment upon the secondary acoustical characteristics of vowels. Journal of the Acoustical Society of America, 25, 105{\textendash}113. Kingston, J., \& Diehl, R. L. (1994). Phonetic knowledge. Language, 70, 419{\textendash}454. Kirby, J. P., \& Ladd, D. R. (2016). Effects of obstruent voicing on vowel F 0: Evidence from {\textquotedblleft}true voicing{\textquotedblright} languages. The Journal of the Acoustical Society of America, 140(4), 2400-2411. Kissine, M., Van de Velde, H., \& van Hout, R. (2003). An acoustic study of standard Dutch /v/, /f/, /z/ and /s/. Linguistics in the Netherlands, 20(1), 93{\textendash}104. Pinget, A. (2015). The actuation of sound change. PhD Dissertation, Utrecht University, The Netherlands. Wieling, M. (2018). Analyzing dynamic phonetic data using generalized additive mixed modeling: A tutorial focusing on articulatory differences between L1 and L2 speakers of English. Journal of Phonetics, 70, 86-116. }, author = {Anne-France Pinget and Hugo Quen{\'e}} } @article {495, title = {Phonetic contrast between error and correct target is a major factor in determining whether segmental errors are detected "early", "late", or not at all}, year = {2021}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {online}, abstract = {In self-monitoring for speech errors, some segmental speech errors are detected "early", i.e. before articulation is initiated, and others "late", i.e. after articulation has started, and others again are detected not at all. What causes these differences in detecting speech errors? We hypothesize that detection of errors that are similar to the correct target takes longer than detection of errors that are dissimilar. We also hypothesize that the time available for error detection in internal speech is limited. If this time is exceeded before an error is detected, self-monitoring gets a second chance during or after articulation. If also the time available for this second stage of error detection is exceeded, then the error remains undetected. From these hypotheses we predict that relatively more "dissimilar" than "similar" segmental errors are detected before articulation, and also that relatively more "similar" than "dissimilar" errors remain undetected. To test these hypotheses, we have assessed, in data obtained in two earlier published SLIP experiments, the relative frequencies of repaired and unrepaired segmental speech errors that differ systematically in strength of phonetic contrast with the correct target. Results show that indeed a major factor affecting the distribution of errors over "early", "late" and "undetected" is the strength of phonetic contrast between two competing response candidates.}, author = {Sieb Nooteboom and Hugo Quen{\'e}} } @article {455, title = {Prosody differs between objective and subjective causal relations in English}, year = {2019}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Amsterdam, The Netherlands}, abstract = {Causality can be established either objectively or subjectively. The causality expressed in example (1) is objective, because both the consequence and the cause are real events; while the causality in example (2) is subjective, because {\textquotedblleft}Heidi is talented{\textquotedblright} is one{\textquoteright}s opinion. In languages like Dutch, these two types of causality are expressed by specialized connectives (omdat/want). However, in English, they are both expressed by because. Hence, the types of causality are left unspecified on the lexical level (if other lexical cues are not present). This leads to the question of whether these two types of causality are distinguished by non-lexical cues, e.g. prosody. We investigated this question in both forward and backward causals using a dialogue task. Taking the Bayesian approach, we examined a wide range of prosodic features, including not only static measures such as pitch and duration, but also dynamic measures on the shape of pitch contours extracted by Functional Principal Component Analysis. The results showed that in comparison with objective causals, subjective causals were produced with higher F0 maximum, lower F0 minimum, longer duration, and also with distinctive contour shapes. These results indicate a trade-off between lexical and prosodic cues. (1a) Heidi is thrilled because she won the first prize at the art festival. [backward] (1b) Heidi won the first prize at the art festival so she is thrilled. [forward] (2a) Heidi is talented because she won the first prize at the art festival. [backward] (2b) Heidi won the first prize at the art festival so she is talented. [forward] }, author = {Hu, Na and Aoju Chen and Hugo Quen{\'e} and Ted Sanders} } @article {457, title = {Testing a conflict-based theory of self-monitoring for speech errors}, year = {2019}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Amsterdam, The Netherlands}, abstract = {This paper reports an experimental test of a theory of self-monitoring proposed by Nozari, Dell and Schwartz (2011). The theory presupposes that multiple items generated by the speech production system may be active simultaneously, correct and incorrect items competing for the same slot. In case of error, conflict information is passed on to an executive control center, leading to detection. When the overall conflict in the system increases, distinguishing between correct and error trial becomes more difficult, which in turn may result in (1) more errors being made, and (2) fewer errors being detected. We test this theory with data obtained in two experiments eliciting segmental speech errors in Dutch CVC CVC word pairs, as reported in Nooteboom \& Quen{\'e} (accepted for publication). The two experiments accidentally differed in overall conflict. All of the stimuli in the first experiment, with least overall conflict, were also used in the second experiment. There overall conflict was much higher because of the inclusion of a condition eliciting errors against the relatively weak voiced-voiceless feature in initial stop consonants, leading to more errors against this feature, and to fewer errors being detected. The crucial comparison is between the conditions with identical stimuli. There we find significantly fewer errors being detected in the second than in the first experiment. This supports a conflict-based theory of speech error detection. References Nooteboom S.G. \& Quen{\'e}. H. (accepted for publication). Repairing segmental speech errors. Competition as a source of repairs. Journal of Memory and Language. Nozari, N., Dell, G., \& Schwartz, M. (2011). Is comprehension necessary for error detection? A conflict-based account of monitoring in speech production. Cognitive Psychology 63, 1{\textendash}33. }, author = {Sieb Nooteboom and Hugo Quen{\'e}} } @article {445, title = {Repairing segmental speech errors: The role of competing lexical items}, year = {2018}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Amsterdam, The Netherlands}, abstract = {We propose that in repairing segmental speech errors {\textquotedblleft}repairs{\textquotedblright} stem from word forms that during speech preparation and self-monitoring compete with the word form selected for being spoken. Activation of these potential repairs decreases during the time lag (500 ms) between detection in internal and in overt speech. Recently, it was demonstrated that repaired speech errors can be classified as detected in internal or in overt speech. A re-analysis of data obtained in two experiments eliciting speech errors and their repairs, shows that: (1) Error-to-interruption times are shorter after single elicited errors than after non-elicited and multiple (together "other") errors. (2) Single elicited errors are relatively more often detected in internal speech than "other" errors. (3) The correct word form is the most frequent form used as repair, but less frequently after detection in overt speech than after detection in internal speech. (4) Interruption-to-repair times are shorter for single elicited than for other errors, but less so after detection in overt speech. These findings support the new theory of repairing. }, author = {Sieb Nooteboom and Hugo Quen{\'e}} } @article {21, title = {Plan, Scan, Speak, Detect, Stop, Repair}, year = {2017}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Amsterdam, The Netherlands}, abstract = {

In this paper we develop some predictions on interactional segmental speech errors and their repairs, based on a computational model of self-monitoring proposed by Hartsuiker and Kolk (2001) and modified by Nooteboom and Quené (2017). These predictions were tested in a four-word tongue twister experiment eliciting such errors and their repairs, in word initial and word medial position.

Findings are: (1) The statistical distributions of error-to-cutoff times, although truncated close to 0 ms, are nearly complete for both initial and medial consonant errors. This implies that against prediction interruption of the speaking process after internal error detection takes more time than speech initiation. (2) The distributions of cutoff-to-repair times are censored at 0 ms, but cutoff-to-repair times are longer for medial than initial consonants, showing that against prediction repairing takes more time for medial than for initial errors. (3) Detection rate is much lower for medial than for initial consonants and decreases with position of the misspoken word in the tongue twister sequence. This probably reflects predicted variation in selective attention.

}, author = {Sieb Nooteboom and Hugo Quen{\'e}} } @article {16, title = {Self-monitoring for speech errors: Two-stage detection and repair with and without auditory feedback}, year = {2016}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, Nederland}, abstract = {Two experiments are reported, eliciting segmental speech errors and self- repairs. Error frequencies, detection frequencies, error-to-cutoff times and cutoff-to-repair times were assessed with and without auditory feedback, for errors against four types of segmental oppositions. Main hypotheses are (a) prearticulatory and postarticulatory detection of errors is reflected in a bimodal distribution of error-to-cutoff times; (b) after postarticulatory error detection repairs need to be planned in a time-consuming way, but not after prearticulatory detection; (c) postarticulatory error detection depends on auditory feedback. Results confirm hypotheses (a) and (b) but not (c). Internal and external detection are temporally separated by some 500 ms on average, fast and slow repairs by some 700 ms. Error detection does not depend on audition. This seems self-evident for prearticulatory but not for postarticulatory error detection. Theoretical implications of these findings are discussed. }, author = {Sieb Nooteboom and Hugo Quen{\'e}} } @article {35, title = {Aantrekkelijkheid van mannelijke sprekers: Effecten van tempo en toonhoogte}, year = {2015}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

Vrouwen beoordelen mannen als meer aantrekkelijk naarmate die mannen een lagere toonhoogte hebben; dit wordt doorgaans toegeschreven aan vrouwelijke seksuele selectie. Mannen spreken echter niet alleen met een lagere toonhoogte maar ook met een gemiddeld hoger tempo dan vrouwen.

In deze studie wordt onderzocht of spreektempo eveneens invloed heeft op de subjectieve aantrekkelijkheid van mannelijke sprekers voor vrouwelijke luisteraars. Daartoe werden 24 mannelijke stemmen gemanipuleerd in gemiddeld tempo (factoren 0.85, 1.00, 1.15) en gemiddelde toonhoogte (+1.5, 0, -1.5 semitoon).

Beoordelingen door vrouwelijke luisteraars laten zien dat zowel tempo als toonhoogte van invloed is op de aantrekkelijkheid. De invloed van toonhoogte was daarbij groter dan die van tempo. Bovendien lijken de effecten van tempo en toonhoogte tussen luisteraars samen te hangen. Tempo en toonhoogte lijken dus beide relevant te zijn voor op spraak gebaseerde seksuele selectie van mannen door vrouwen.

}, author = {Hugo Quen{\'e} and Geke Boomsma and Rome{\'e} van Erning} } @article {47, title = {Ritmische convergentie in T1 en T2 Engels}, year = {2014}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

Als T1- en T2-sprekers Engels als lingua franca gebruiken, dan verwachten we dat hun accenten convergeren, en dat ook de ritmische patronen zullen convergeren. Deze ritmische convergentie is onderzocht met behulp van een longitudinaal corpus (27 gevorderde T2-sprekers van het Engels, 8 T1-sprekers). Spraakritme is hier geoperationaliseerd als de piekfrequentie in het spectrum van het intensiteitsverloop, genormaliseerd voor spreeksnelheid.

Onze resultaten laten zien dat (1) de variantie tussen sprekers in ritme mettertijd afneemt, vooral tussen de eerste en tweede geluidsopname. (2) Ritme verschilt significant tussen mannen en vrouwen, maar alleen voor de T1-sprekers. (3) De ritme-maat wordt enigszins beïnvloed door spreektempo, omdat zwakke syllaben sterker worden gereduceerd bij een sneller tempo, maar ook dit effect treedt alleen op bij de T1-sprekers.

Deze bevindingen suggereren dat (a) ritmische convergentie inderdaad optreedt, terwijl (b) tegelijkertijd de subtiele effecten van geslacht en metrische structuur niet goed verworven worden door de gevorderde T2-sprekers.

}, author = {Hugo Quen{\'e} and Rosemary Orr} } @article {47, title = {Word onset effect in interactional speech errors: spontaneous speech versus elicitation}, year = {2014}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

Interactional speech errors are speech errors that have an obvious source in the immediate environment. It has been observed that segmental interactional speech errors are more frequent in word onsets than in other positions. Earlier we have shown that in spontaneous speech this so-called "word onset effect" in interactional errors in spontaneous speech may be fully explained by the number of opportunities segments in different positions in the word have for interaction with other segments in the immediate environment. However, there is experimental evidence for a real word onset effect in elicited interactional speech errors.

We will report a tongue twister experiment set up to investigate interactional substitutions of consonants under different elicitation conditions. Results show a real and considerable word-onset effect if the interacting consonants share both word-onset position and pre-stress position as compared to a condition in which they share a word medial position plus pre-stress position. However, when the interacting consonants share neither position in the word nor pre-stress position, error frequency is completely determined by numbers of opportunities. We conclude that the word onset effect is limited to experiments that successfully elicit interactions by selective activation of segments.

}, author = {Sieb Nooteboom and Hugo Quen{\'e}} } @article {61, title = {Ik wel maar hij niet: De invloed van glimlachen en fronsen op zinsbegrip}, year = {2013}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

Heeft een hoorbare frons of glimlach invloed op hoe we spraak waarnemen? We hebben eerder al laten zien dat luisteraars gesproken woorden worden sneller begrijpen, indien het hoorbare affect (frons of glimlach, gemanipuleerd door verschuiving van formantfrequenties) congruent is met de woordbetekenis. In een nieuw, uitgebreider luisterexperiment moesten luisteraars ditmaal geen losse woorden maar gehele zinnen begrijpen. Een belangrijke nieuwe vraag hierbij is of het perceptieve effect van congruentie gevoelig is voor het *perspectief* van de zinsinhoud, in eerste of derde persoon. We voorspellen dat luisteraars de congruentie wel gebruiken bij de verwerking van ik-zinnen ({\textquotedblright}ik heb een prijs gekregen{\textquotedblright}, luisteraar verwacht dat spreker blij is), maar niet bij de verwerking van hij-zinnen ({\textquotedblright}hij heeft een prijs gekregen{\textquotedblright}, luisteraar weet niet of spreker blij of afgunstig is en heeft dus geen verwachting over de spreker). De responsietijden van de correcte responsies bevestigen het eerder gevonden effect van affectieve congruentie, en dit effect treedt inderdaad uitsluitend op bij de ik-zinnen. De resultaten bevestigen dat luisteraars niet alleen reageren op *wat* er gezegd wordt, maar ook op *hoe* dat gezegd wordt, en *over wie* er iets gezegd wordt. Luisteraars combineren alle drie de bronnen van informatie onmiddellijk om gesproken zinnen effici ̈ent te kunnen begrijpen, inclusief de affectieve betekenis van een zin voor de spreker.\ 

}, author = {Hugo Quen{\'e} and Anne van Leeuwen and Jos van Berkum} } @article {61, title = {Waar komt de dominantie van woordbegin-medeklinkers in klankversprekingen vandaan?}, year = {2013}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

Beginmedeklinkers van woordvormen zijn relatief veel vaker bij klankversprekingen betrokken dan medeklinkers in andere posities. Shattuck-Hufnagel (1987, 1992, 2011) verklaart dat door aan te nemen dat bij het klaarzetten van woordvormen om uitgesproken te worden beginklanken van woorden apart van de rest behandeld worden. Deze complicatie is onnodig wanneer we een andere verklaring vinden voor die overheersing van woordbeginmedeklinkers. Die zoeken wij in de fonotactische structuur van de taal. We hebben een analyse gemaakt van een corpus klankversprekingen in spontaan Nederlands, en van de fonotactische structuur van de woordreeksen waarin die versprekingen zijn gemaakt. Het blijkt dat de relatieve frequentie van klankversprekingen in verschillende posities binnen woorden voorspeld kan worden uit de fonotactische mogelijkheden die iedere klank heeft om versproken te worden. We hebben ook een experiment gedaan waarin klankversprekingen zijn uitgelokt in CVC-woorden, in de posities van C1, V en C2. De resultaten laten zien dat C1 en C2 even vaak versproken worden, maar de klinker minder vaak. Dat laatste kan verklaard worden door aan te nemen dat op elkaar lijkende klinkers meer verschillen dan op elkaar lijkende medeklinkers. Het is onnodig om te veronderstellen dat in de spraakvoorbereiding woordbeginklanken apart behandeld worden.\ 

}, author = {Sieb Nooteboom and Hugo Quen{\'e}} } @article {83, title = {Glimlachen en fronsen tijdens spraakverstaan}, year = {2012}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

We (glim)lachen vaak tijdens het spreken. Expressies zoals een glimlach of een frons voegen extra betekenis toe aan de uiting omdat deze informatie bevatten over de affectieve toestand van de spreker. De vraag is hoe en wanneer de luisteraar deze affectieve informatie integreert met de betekenis van de zin (zie ook Quen\'e et al., 2012) en hoe het perspectief van de spreker deze integratie moduleert. Deze vragen zijn ge{\"e}xploreerd aan de hand van EEG- en gedragsonderzoek waarbij luisteraars zinnen te horen kregen die fonetisch en semantisch gemanipuleerd waren. Zinnen bevatten ofwel een positief danwel een negatief inhoudswoord en waren fonetisch gemanipuleerd om zo een glimlachende en een fronsende versie te cre{\"e}ren. Daarnaast waren de zinnen in de eerste (ik) of in de derde persoon (hij of ze). Tijdens mijn praatje zal ik de resultaten van deze studie presenteren en bediscussi{\"e}ren.\ 

}, author = {Anne van Leeuwen and Hugo Quen{\'e} and Jos van Berkum} } @article {87, title = {Parallellen tussen zelfbewaking bij het spreken en identificatie van spraaksegmenten door luisteraars}, year = {2012}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, Nederland}, abstract = {

In deze bijdrage rapporteren we over een experiment waarin we aspecten van de zelfbewaking bij het spreken op een indirecte manier onderzoeken. Luisteraars hebben 291 korte spraakfragmenten ge{\"\i}dentificeerd die beginmedeklinkers bevatten, gesneden uit segmentele versprekingen zoals uitgelokt in eerdere experimenten. Voor ieder versproken segment is er een correct controlesegment van dezelfde spreker. Segmentele versprekingen waren {\'o}f niet ontdekt door de spreker, {\'o}f vroeg ontdekt zoals blijkt uit een interruptie (wee... beter weten), {\'o}f laat ontdekt (weter beten... beter weten). Aantal misidentificaties en reactietijden zijn bepaald. Misidentificatie is iedere afwijking van een eerdere auditieve transcriptie. Aantal misidentificaties is laag (3.1 \%), maar toch significant hoger voor versproken dan voor controlesegmenten, en significant hoger voor laat dan voor vroeg gedetecteerde versprekingen. Reactietijden zijn gemeten voor spraakfragmenten die door de luisteraars unaniem correct waren ge{\"\i}dentificeerd. Deze reactietijden verraden desondanks effecten van vari{\"e}rende perceptieve ambigu{\"\i}teit. Vroeg gedetecteerde versprekingen en correcte controlefragmenten hebben samen de kortste reactietijden, laat gedetecteerde versprekingen hebben significant langere reactietijden. We speculeren dat vroeg gedetecteerde versprekingen zelfbewaking van innerlijke spraak reflecteren, met als criterium afwijking van de correcte doelklank, en laat gedetecteerde versprekingen zelfbewaking van de articulatie met als criterium conflicterende articulatiebewegingen.

}, author = {Sieb Nooteboom and Hugo Quen{\'e}} } @article {94, title = {Glimlach met een glimlach}, year = {2011}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

Als een spreker glimlacht tijdens het spreken, dan resulteert dat in grotere spectrale afstand tussen de formanten, overeenkomstig een kortere effectieve lengte van het spraakkanaal. Bij het luisteren leiden affectieve woorden (bv {\textquotedblleft}glimlach{\textquotedblright}) tot activatie van de congruente glimlach-spieren, mogelijk als gevolg van activatie van spiegelneuronen. Op grond hiervan voorspellen we dat affectieve woorden wellicht worden uitgesproken met congruente affectieve gebaren: het woord {\textquotedblleft}glimlach{\textquotedblright} zou worden uitgesproken met een glimlach. Deze voorspelling is onderzocht door formant-analyse van klinkers afkomstig uit {\textquotedblleft}glimlach{\textquotedblright} (e.d.), en uit controle-woorden. De F2-F1-afstand blijkt inderdaad iets groter te zijn in de affectieve woorden dan in controle-woorden. Dit voorspelde effect bleek echter alleen op te treden bij vrouwen, en niet bij mannen. Deze resultaten bevestigen het idee van {\textquotedblleft}affectieve resonantie{\textquotedblright} tussen wat we zeggen, en hoe we dat zeggen.

}, author = {Hugo Quen{\'e}} } @article {92, title = {Weter beten: Verwisselingen overheersen in segmentele versprekingen}, year = {2011}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

Het zogenaamde "scan-copier" model voor de seri{\"e}le ordening van spraaksegmenten van Shattuck-Hufnagel (1983) voorspelt, in strijd met wat we in collecties versprekingen aantreffen, dat er meer segmentele verwisselingen dan anticipaties en perseveraties zijn (voorspelling 1). Recent onderzoek van Goldstein et al. (2007) en van McMillan \& Corley (2010) laat zien dat segmentele versprekingen gradueel zijn en het resultaat kunnen zijn van parti{\"e}le en simultane activatie van segmenten die strijden om dezelfde positie. Dit leidt tot voorspelling 2: Responsietijden voor niet verbeterde versprekingen zijn langer dan die voor wel verbeterde versprekingen. Beide voorspellingen blijken bij toetsing op te gaan. Dit steunt zowel het scan-copier model van Shattuck-Hufnagel als het idee van Goldstein c.s. dat versprekingen gradueel zijn en segmenten kunnen concurreren voor dezelfde positie.

}, author = {Sieb Nooteboom and Hugo Quen{\'e}} } @article {129, title = {15:50 Luisteren naar glimlachen}, year = {2009}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

Een glimlach heeft waarneembare effecten op de tegelijkertijd geproduceerde spraak. Volgens sommige theorie{\"e}n heeft de waargenomen glimlach effect op de luisteraar, zowel motorisch (spiegeling van glimlach-gebaar) als emotioneel (meer positieve attitude). Hieruit volgt dat de verwerking van bijpassende positieve woorden (bv "eerlijk") vlotter zal verlopen dan van negatieve woorden (bv "gemeen"). Deze voorspelling werd onderzocht in een proef waarbij een gesproken doelwoord moest worden geclassificeerd als semantisch positief of negatief. De gesproken woorden waren fonetisch bewerkt zodat ze klonken als gesproken met glimlach, neutraal, of met frons. De gevonden reactietijden bevestigen het voorspelde gunstige effect van fonetisch{\textendash}semantische congruentie. De theoretische implicaties hiervan zijn echter nog onduidelijk.

}, author = {Hugo Quen{\'e}} } @article {167, title = {Waargenomen spreektempo en articulatorische inspanning}, year = {2007}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

Oordelen van luisteraars over spreektempo zijn niet alleen gebaseerd op de gehoorde spraakklanken, maar ook op het aantal bedoelde (en wellicht onhoorbare) spraakklanken. Dat roept de vraag op, of het subjectieve spreektempo mede be{\"\i}nvloed wordt door de (door luisteraars geschatte) articulatorische inspanning die nodig is om de spraak te produceren. De klankreeks "tisitisiti" gesproken met 5 syll/s zou dan beoordeeld worden als trager dan de klankreeks "sokesokeso" gesproken met hetzelfde tempo, vanwege de geringere articulatorische inspanning voor de eerste klankreeks. Deze hypothese is onderzocht in een "magnitude estimation" experiment, met klankreeksen die relatief weinig of veel articulatorische inspanning vereisen, in tempi tussen 3.0 en 4.5 syll/s.

De voorlopige resultaten bevestigen bovengenoemde hypothese, althans voor het snelste tempo. Luisteraars compenseren blijkbaar voor de articulatorische inspanning (vergelijkbaar met compensatie voor coarticulatie), indien het gehoorde spreektempo mogelijk begrensd is door articulatorische beperkingen. Deze resultaten bevestigen het algemene idee dat spraakperceptie mede wordt be{\"\i}nvloed door impliciete kennis die luisteraars hebben over spraakproductie.

}, author = {Hugo Quen{\'e}} } @article {178, title = {Over het perceptieve belang van prosodie bij oude en jonge luisteraars}, year = {2006}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

In een eerdere bijdrage (Dag van de Fonetiek 2003) heb ik laten zien dat een regelmatige {\textquoteright}timing{\textquoteright} van woorden in een woordenlijst leidt tot snellere reactietijden in een foneem-detectie-taak. Temporele regelmaat maakt blijkbaar dat luisteraars de gesproken woorden sneller kunnen herkennen. Dat eerdere onderzoek was uitgevoerd met jong-volwassen luisteraars. We voorspellen dat het perceptieve belang van (temporele) prosodie voor oudere luisteraars nog groter is dan voor jongeren, ter compensatie van auditieve en cognitieve handicaps bij eerstgenoemden. Een herhaling van een eerder experiment, nu met oudere luisteraars, toont wisselende resultaten. Temporele regelmaat heeft alleen effect bij jambische woorden, en niet bij trochee{\"e}n. Oudere luisteraars lijken dus meer gevoelig voor de metrische structuur van het doelwoord zelf, dan voor de al dan niet regelmatige timing van de woorden in een lijst.

}, author = {Hugo Quen{\'e}} } @article {212, title = {Over het juist waarneembare verschil in spreektempo}, year = {2004}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

Spreektempo varieert zowel tussen als binnen sprekers; deze tempoverschillen zijn communicatief van belang. Maar welke verschillen zijn hoorbaar, en welke niet? Ik zal enkele luister-experimenten bespreken, die suggereren dat het juist waarneembaar verschil zo{\textquoteright}n 5\% bedraagt. De timing van spraak is meer variabel dan die van muziek, maar desondanks is het juist waarneembaar verschil in tempo ongeveer gelijk voor muziek en voor spraak.

}, author = {Hugo Quen{\'e}} } @article {236, title = {Over het perceptieve belang van ritme en metrum}, year = {2003}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

De seri{\"e}le volgorde van sterke en zwakke lettergrepen is van belang voor de spraakperceptie, althans in het Engels en het Nederlands. Een woord met beklemtoonde eerste lettergreep wordt sneller herkend dan een woord beginnend met een onbeklemtoonde lettergreep. Maar waardoor wordt dit effect nu eigenlijk veroorzaakt? Door de isochronie van beklemtoonde lettergrepen (ritme) in de hoorbare spraak? Of door de alternantie van sterke en zwakke lettergrepen (metrum)?

In een foneem-detectie-experiment heb ik deze ritmische en metrische factoren proberen te ontwarren. Luisteraars hoorden woordenlijstjes, waarin het doelwoord hetzij metrisch voorspelbaar was (zelfde patroon als voorgangers in lijstje), hetzij metrisch onvoorspelbaar. Bovendien was de {\textquoteleft}timing{\textquoteright} tussen woorden of ritmisch (isochronie van klemtonen), of a-ritmisch. De resulterende reactietijden laten duidelijk effect zien van ritme, maar niet van metrum. Dit resultaat suggereert dat de ritmische {\textquoteleft}timing{\textquoteright} van belang is voor de herkenning van gesproken woorden, en dat luisteraars deze ritmes gebruiken bij de herkenning van gesproken woorden.

}, author = {Hugo Quen{\'e}} }